Facciamo... economia domestica, perché Pesòn l’è ‘ndài a spuŝ, strasòn l’è stài a cà
LA VIDEOLETTURA DEL RACCONTO

Dònca, incö parlém de “economia domestica”, cioè d’le régule per aministrà la cà cun ecunumìa. M’è vegnüd ch’l’idéa chi quànd, l’àltor dì, me fiöla l’è vegnüda a truàm e la m’à dì, tra i àltri discùrsi: «Gh’ò amò da töӧcalsét per el me om perché i a büŝa sémpor sül didòn». Sicùme so che i calsét i cùstun mìga poch, gh’ò rispundüd: «Ma se pöd giüstài». E lé: «Mi son bùna no da cüŝì, e pö i calsét mendàdi i èn no bèi da véd». In chèl mumént lì m’è vegnüd in mént quèl che diŝèva me màma che, tàme tüte le dòne in chi àni là , la giüstèva tüt prìma da scartà qualcòs: «Ricòrdot che pesòn l’è ‘ndài a spuŝ, strasòn l’è stài a cà». Vurèva dì che se pöd és urdinàdi ànca cùi pés süi calsòn, ma no cùi büŝi.

De sòldi gh’n’èra pòchi e se duèva tégn da cünt per tirà la fin del méŝ sénsa fà caméi ch’i èrun cunsideràdi ‘na vergògna per l’unùr d’la famìglia, «ànca per rispèt del papà ch’el làura e el mét in cà tüt el stipéndi». Paròl e insegnaménti che gh’ém da mét in pràtica ànca adés.

Un’àltra ecunumìa la se fèva sü la spéŝa per el mangià. Se trèva vìa gnént, perché se tudèva apéna quèl ch’l’èra necessàri. Ànca mi, adès, quànd vò al supermercàto, tödi tödi e végni sémpor föra cun le spòrte piéne.... intànt pàghi cul bancòmat e quàŝi m’acòrgi no di sòldi che vùla vìa. Quànd sèri picinìna me màma l’andèva da Basàn a tö méŝ èto de prosciùto, 1 èto de bütér, 1 èto de sücor, 3 èti de pàsta e la finìva lì. La fèva marcà sül librét e al vintisèt, quànd me papà el ciapèva el stipéndi, la tirèva sü i cünti e la me mandèva a pagà sübot ch’èl dì lì, «sémpor per vìa d’l’unùr».

Da Cipriàno la tudèva el pan e, quànd vansèva ‘na michéta, la gratèva e la druèva per fà i pulpét: pòca carn, tànti patàti e pan gratàd. La me diŝèva: «Tùca no trà vìa gnànca ‘na brìŝa de pan perché l’è un pecàd vèrs tànta pòra gént che mör de fam nel mund». I pùmi i èrun la früta che se mangèva püsè de spés perché i èrun a bon mercàd; ndèvom a töi da Pinu Merlu che èl me parìva vèĉ vèĉ, invéce, magàri, l’èra püsè giùn de mi adès.

Fin adès ém parlàd de economia domestica tàme s’la fϋdés ‘na ‘ròba da vèci, ‘na questiòn surpasàda, “da boomer” i dìŝun i giùni, invéce pénsi che quèl da aministrà ‘na cà sìa un prubléma impurtànt per la serenità d’la famìglia. Ò tacàd a cüntàla tàme ‘na còssa da fiulìn di me témpi, ma pürtrop la puertà la gh’è ànca al dì d’incö. Tànta gént riés no a ‘rivà a la fin del méŝ cun la pensiòn o i stipéndi trop bàsi, quìndi, sì risparmià, ma tùca dumandà a chi cumànda da crési per püdè vìu méi.

Son adré a ‘ndà nel difìcil, ànca per una biŝnòna ch’la vurarés sistemà èl mund per véd tüti cunténti.

Finìsi cun un eŝémpi: me fiöl Massimo l’è nasüd el 31 utùbor, el dì del ripàrmi (almén alùra); dòpu una stemàna n’è rivàd a cà un salvadanè de fèr e un librét d’la Cassa di Risparmio intestàd a lü cun sü 5.000 lire. El stés l’àn ricevüd tüti i fiulìn nasüdi chèl dì lì. Valùr del Risparmi... ma... adès?

DIZIONARIETTO

Büŝà: bucare

Camèi: debiti

Còssa: favola

Didòn: alluce del piede, pollice della mano

Mendàdi: rammendati

Pesòn: chi indossa vestiti con le toppe

Strasòn: chi indossa vestiti stracciati

Tégn da cünt: risparmiare

Trèva vìa: buttava via

Tùca: tocca, bisogna

TudèvaU comprava